کمبود ویتامین B12: علائم، علت‌ها، آزمایش، درمان و بهترین منابع غذایی

شایع‌ترین علائم شامل خستگی، ضعف، رنگ‌پریدگی، کاهش انرژی، گزگز دست و پا، بی‌حسی، اختلال تعادل، کاهش تمرکز، اختلال حافظه و در موارد شدید، کم‌خونی و آسیب عصبی است.

بله. گزگز یا سوزن‌سوزن شدن دست و پا یکی از شایع‌ترین علائم عصبی کمبود ویتامین B12 است و در صورت تداوم باید توسط پزشک بررسی شود.

جگر، گوشت قرمز، ماهی، ساردین، سالمون، تخم‌مرغ، شیر، ماست، پنیر و غذاهای غنی‌شده از مهم‌ترین منابع غذایی ویتامین B12 هستند.

اگر کمبود برای مدت طولانی درمان نشود، ممکن است باعث کم‌خونی شدید، اختلالات عصبی و در برخی موارد آسیب دائمی اعصاب شود. تشخیص و درمان زودهنگام احتمال بروز این عوارض را کاهش می‌دهد.

مدت درمان به علت کمبود، شدت بیماری و وضعیت فرد بستگی دارد. برخی افراد طی چند هفته بهبود علائم را تجربه می‌کنند، اما در موارد ناشی از اختلال جذب، ممکن است درمان طولانی‌مدت یا مادام‌العمر لازم باشد.

این آزمایش با نمونه خون انجام می‌شود. در صورت مرزی بودن نتیجه، پزشک ممکن است آزمایش‌های تکمیلی مانند MMA یا هموسیستئین را نیز درخواست کند.

سالمندان، افراد وگان، بیماران مبتلا به سلیاک یا کرون، افرادی که جراحی معده انجام داده‌اند، مبتلایان به کم‌خونی پرنیشیوز و مصرف‌کنندگان طولانی‌مدت متفورمین یا داروهای کاهش‌دهنده اسید معده، بیش از دیگران در معرض این کمبود قرار دارند.

در بیشتر موارد بله. از آنجا که ویتامین B12 به‌طور طبیعی در غذاهای گیاهی وجود ندارد، بسیاری از راهنماهای معتبر تغذیه مصرف مکمل یا غذاهای غنی‌شده را برای افراد وگان توصیه می‌کنند.

ویتامین B12 محلول در آب است و در افراد سالم معمولاً مقادیر اضافی آن از طریق ادرار دفع می‌شود. با این حال، مصرف مکمل با دوزهای بالا باید طبق توصیه پزشک انجام شود، به‌ویژه اگر فرد بیماری زمینه‌ای یا داروهای خاص مصرف می‌کند.

خیر. اگرچه سالمندان بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند، اما جوانان نیز در صورت رژیم غذایی نامناسب، بیماری‌های گوارشی، مصرف برخی داروها یا رژیم وگان ممکن است دچار کمبود شوند.